***Witness (film)
geregisseerd door Peter Weir
met Harrison Ford, Kelly McGillis en Lukas Haas
Inhoud:
Samuel Lap is een jongetje uit de Amish-groepering die getuige is van een moord wanneer hij met zijn moeder Rachel reist. De politieman John Book gaat undercover in de Amish-samenleving wanneer de moordenaars het op de jongen gemunt hebben. Book moet zich helemaal inleven in deze voor hem onbekende levensstijl en hij ontwikkelt gevoelens voor Rachel.
---------------------
***De doornvogels ( serie)
In 1974 schreef Colleen McCullough haar eerste roman "Tim" waarna ze fulltime ging schrijven. Haar tweede roman "De Doornvogels" staat tot op heden in de top vijf van meest succesvolle boeken ter wereld en is dan ook direct verfilmd in een prachtige televisieserie.
In aflevering 1 maken we kennis met Mary Carosn (Barbara Stanweijck), de eigenaresse van een grote schapenboerderij. Zij wordt hals over kop verliefd op pastoor Ralph de Briccasart (Richard Chamberlain). Maar de liefde is niet wederzijds; Ralph heeft al een oogje laten vallen op Mary's nichtje Meggie Cleary (Sydney Penny, later Rachel Ward). Als blijkt dat Ralph haar liefde niet beantwoordt, is Mary laaiend van woede en verdriet. Zij smeedt een plan dat zijn lot zal bezegelen, desnoods vanuit het graf. In aflevering 2 gaat dit spannende drama-avontuur verder: Ondanks dat hij zich aangetrokken voelt tot Meggie, verlaat eerwaarde de Briessart toch zijn gemeente. Hij wil een hogere positie proberen te bereiken binnen de kerk. De Cleary's stemmen ermee in Drogheda te beheren. Een beslissing die leidt tot een catastrofe en zelfs tot dood. Richard Chamberlain speelt met opvallend veel overtuiging de verliefde priester, Rachel Ward zag er prima uit en de Fransen waardeerden de reeks op tot Les oiseaux se cachent pour mourir.
TV-Serie / 235 minuten
Regie: Daryl Duke
Script: Carmen Culver, Colleen McCullough
Cast: Piper Laurie, Jean Simmons, Rachel Ward, Christopher Plummer, Richard Kiley, Richard Chamberlain, Barbara Stanwyck, Ken Howard
Maatschappij: Warner Brothers - 1983
-------------------------------
***Het wassende water(serie)
De NCRV heeft een grote traditie in de verfilming van Hollandse familiesagen. Sil de strandjutter is zo'n verfilming, De kleine waarheid en Bartje eveneens. In die traditie, die volop in bloei kwam in de jaren '70, past ook de serie Het wassende water, naar het boek van Herman de Man.
De achtdelige NCRV-serie, uitgezonden in 1986, verhaalt over een welgestelde boerenfamilie die rond 1900 de hoeve Water-snoodt bestiert. Het drama concentreert zich op Gieljan Beijen (Thom Hoffman) die zich probeert te ontworstelen aan de greep van zijn barse moeder Thera Beijen (Kitty Courbois).
Gieljan is een stuurse, zwijgzame jongeman die in opstand komt tegen zijn protestantse opvoeding. Voordat dat zo ver is, gehoorzaamt Gieljan nog aan de stem van zijn toornige, verweduwde moeder. Hij laat zijn grote liefde Nelia in de steek en trouwt met Aaigie, van wie hij niet houdt. Aaigie sterft in haar eerste kraambed. Uit woest verdriet, uit protest ook tegen zijn moeder die hem Nelia verbood en Aaigie opdrong, slaat Gieljan aan het dolen.
Het wassende water
De Italianen hebben de maffiafilm, de Nederlanders hebben het epische polderdrama. Toonbeeld van zo'n Hollandse familiesage is Het wassende water. De achtdelige NCRV-serie, wekelijks uitgezonden vanaf 7 januari 1986, draait om een welgestelde boerenfamilie die rond 1900 de hoeve Water-Snoodt bestiert, en ondertussen allerlei groot en klein leed moet zien te verwerken.
Het scenario, dat zo'n 900 pagina omvatte, geeft vooral ruim baan aan Gieljan Beijen (Thom Hoffman) en zijn barse moeder Thera Beijen (Kitty Courbois). Gieljan is een stuurse, zwijgzame jongeman die in opstand komt tegen zijn protestantse opvoeding. Hij heeft een eigen wereld in zijn hoofd geschapen waarin hij zich kan onttrekken aan de sociale druk en het alziende oog van zijn moeder, boerin Thera. Zij schermt zich op haar beurt af van de buitenwereld door zich ongevoeliger voor te doen dan ze is. Zij krijgt de mooiste zinnen in de mond gelegd, zoals in de dialoog tussen haar en de geheimzinnige zeeman die in het dorp in neergestreken:
"De mensen zijn slecht", zegt Thera
"Ook de mensen hier?" vraagt de zeeman
"Ik ken geen anderen."
Mens en natuur
De zeeman vergelijkt Thera met een uitgedroogde akker, en weet haar binnen mum van tijd te verleiden, met alle rampzalige gevolgen van dien. De serie bevat wel meer van zulke vergelijkingen tussen mens en boerenland. "Willem woog bij zijn geboorte niet meer dan een drachtig konijn, en ik dacht gelijk, dát is een rare", zegt Thera over haar oudste zoon (Sjoerd Pleijsier). En: "Trouwen is erger dan het slachten van zes varkens."
Dramaturg en jeugdboekenschrijver Peter van Gestel (Mariken, Winterijs) maakte een vrije bewerking van het gelijknamige boek van Herman de Man en doorspekte zijn scenario met verwijzingen naar het water, dat alomtegenwoordig is. Hij laat zien hoe de mensen continu in angst moeten leven: ze zijn bang voor overstromingen (het wassende water), voor het onbekende en voor de straf van God. De dominee steekt zijn donderpreken af: "De vrees zal blijven, zoals al het slechte zal blijven. De straf zal komen en de dijken zullen breken." De mensen zullen worden weggespoeld "als vlooien".
Schrijver Herman de Man
Streekromanschrijver Herman de Man keek goed rond in geboortegrond Lopikerwaard om inspiratie voor zijn boeken op te doen. Hij baseerde zijn personages op de mensen die hij kende, maar verwisselde hun namen en woonplaatsen om herkenning te voorkomen. Hij sprong soms vrij om met de feiten: De Lopikerwaard heeft sinds 1760 niet meer onder water gestaan. De hoeve Water-Snoodt bestaat nog wel, en is te vinden in het lintdorp Hoenkoop, tussen Haastrecht en Oudewater.
De Man werd geboren als Salomon ('Sallie') Herman Hamburger in Woerden, groeide op in Polsbroek en Oudewater en trouwde in Gouda. Hij werkte onder meer als journalist en regeringsvoorlichter in Londen. Het wassende water verscheen in 1925. In de Tweede Wereldoorlog werden zijn vrouw en vijf van zijn kinderen vermoord. Hij kon zich daarna niet meer aan het schrijven zetten en stortte zich op de autohandel. In 1946 kwam hij op 48-jarige leeftijd om het leven bij een vliegtuigongeluk op Schiphol.
Kijkcijfersucces
Het op 16mm gedraaide televisiefeuilleton dat veertig jaar later het licht zag, trok zo'n 6,5 miljoen kijkers die een waardering van 7,8 gaven. Regisseur Bram van Erkel schreef hiermee weer een succes op zijn naam, na series en programma's als het jeugddrama Okki Trooy, de kinderdetectiveserie Q en Q, de jeugdquiz Klassewerk en later De zomer van '45 en Duel in de diepte. Hij maakte, zo zei hij in 1997 tegen het Algemeen Dagblad ter gelegenheid van zijn pensionering, "een soort drama dat interessant werd door de tegenstelling in karakters, in de manier waarop het ene personage op het andere reageerde, waardoor je kon zien dat er onderhuids wat broeide".
Broeien doet er veel in Het wassende water. Maar er is ook redelijk wat Groot Drama: mensen verdrinken, plegen overspel, krijgen hondsdolheid en kondigen schuimbekkend de zondvloed aan. Naast grote thema's als schuld en boete is er ook plek voor jolijt: er wordt veel gerollebold in de hooiberg en gegluurd naar stiekem vrijende stelletjes. Knecht Janus (Joost Prinsen) steekt de draak met de toorn Gods in een scène waarin hij tijdens een onweersstorm een eitje steelt. De bliksemflits die daarop volgt, beantwoordt met de uitroep: "Eén enkel eitje, wat kan dat nou voor kwaad!"
Thom Hoffman
Pas in deel twee komt Thom Hoffman ten tonele, als de adolescent Gieljan die we in deel één als kleine jongen hebben leren kennen. In de wereld van brood, spek en melk voelt hij zich niet thuis. Al het verlangen is er verboden. Hij tart het lot door verliefd te worden op de schippersdochter en zo de woede van zijn moeder op de hals te halen. Zij wil dat hij trouwt met een betrouwbaardere vrouw, want "een kloek wijf is als een stevig stuk touw, daar rukt hij zich niet van los".
Thom Hoffman loopt met zijn rol als Gieljan vooruit op de verfilming van De avonden (1989), waarin hij als Frits Egters een vergelijkbare rol speelde: een jongeman die onder de verstikkende deken van zijn ouders wil kruipen en zich in zijn eigen wereld opsluit. Het wassende water zelf was een voorbode voor een genre dat ook in de speelfilm opgang deed: plattelandsdrama's waarin twee werelden botsen. De Oscarwinnende film Antonia (Marleen Gorris, 1995) bijvoorbeeld, waarin Willeke van Ammelrooy een geëmancipeerde boerin speelt, wiens dochter wel een kind wil maar geen man. Of De Poolse bruid (Karim Traïdia, 1998), over een Hollandse boer die onderdak moet bieden aan een gestrande Poolse vrouw, waarna ze elkaar zwijgend leren kennen. Regisseur Pieter Verhoeff maakte de autobiografische serie De vuurtoren (1994) waarin een jongen zijn Friese dorp ontgroeit. De soap opera Oude tongen (Gerardjan Reijnders, 1994) laat de roddel en achterklap zien, terwijl De kersenpluk (Arno Kranenborg, 1996) juist een weemoedig beeld geeft van het platteland.
Melancholie
Ook Het wassende water is vervuld met melancholieke momenten, zoals die waarin boerin Thera de haren van haar dochter kamt: "Zulke glanzende haren had ik vroeger ook. Nu zijn ze dor en dof." Kitty Courbois zei in een interview al dat ze nooit het vrolijke, Franse meisje in blijspelen speelt, en ook in Het wassende water laat ze zich van haar zwaarmoedige kant zien. Courbois zet Thera neer als een harde maar onverwacht gevoelige vrouw, die langzaam uit haar harnas kruipt. In hetzelfde jaar speelde ze Knier in de verfilming van Op hoop van zegen, ook al zo'n oer-Hollandse drama waarin het water dreigend tegen de dijken klotst.
- Dit televisiedrama, geregiseerd door Bram van Erkel, speelt zich af op het platteland in de jaren twintig. Het gaat over het leven van de familie Beijen, een aan hun religie gebonden boerenfamilie, wonend op de machtige hoeve "Watersnoodt" in de immer door water geplaagde Lopikerwaard.
- Thom Hoffman speelde de rol van hoofdpersoon Gieljan Beijen, een robuust karakter die met extremen zelf een situatie opbouwde. Hij was letterlijk de protestant die rebelleerde tegen de slechte opvoeding van zijn moeder en de schijnheiligheid van zijn broers.
- Kitty Courbois speelde de rol van Thera Beijen, de moeder van Gieljan. Een sterke vrouw die na de eerste aflevering haar man verliest en alleen komt te staan voor de zorg van haar kinderen. Hans Dagelet speelde haar man, Rijk Beijen een ruwe, godgevrezen man.
- De achtdelige dramaserie is bewerkt door Peter van Gestel en uitgezonden door de NCRV van 1986-1989. - Het is een bewerking van de gelijknamige roman van Herman de Man. Hij schreef bijna 30 boeken maar zijn bekendste werk was Het Wassende Water dat bekroond werd met de C.W. van der Hoogtprijs.
- Herman overleed op 14 november 1946 op 48 jarige leeftijd bij een vliegtuigongeluk van de Dakota op Schiphol. Nu leeft alleen zijn dochter nog, die in Denemarken woont.
- Net als bij de series Bartje en De zomer van '45, paste de thematiek van schuld en boete in Het Wassende Water, goed bij de christelijke identiteit van de NCRV. Breder gezien zijn series als Bartje, Het Wassende Water en Sil de strandjutter allemaal streekromans, waarvan de verfilming kennelijk goed in de NCRV-traditie paste.
Auteur: Mariska Graveland (eindredacteur van de Filmkrant en het Filmjaarboek)
hihi!
<Scott Stapp
<James Blunt
Laatste reacties